Tarama frezeleme hesabı
Alın frezelemede (tarama) tezgâha girilecek devir ve ilerleme. Talaş incelmesi, kesme gücü ve iş mili momenti dahil; parametreler adreste taşındığı için hesabı olduğu gibi paylaşabilirsiniz.
İş parçası malzemesi
Yapı çeliği, alaşımlı/karbon çelik (örn. AISI 1045, 42CrMo4)
Kesici ve kesme şartları
kc 2000 N/mm²Teknik şema — hangi ölçü nereye denk geliyor
Üstten · ölçekli
Kesme bölgesi kesiti · ölçekli
Talaş incelmesinin kaynağı üstteki sarı yay: ağız yayın tepesinde kesiyorsa talaş fz kadar kalın, ucunda kesiyorsa incedir. Bu yüzden tarama frezelemede belirleyici olan ae/DC oranı değil, kesicinin iş parçasına göre konumudur — çevresel frezelemeden gelen alışkanlık burada yanıltır.
Kesici geometrisi, konum ve tezgâh
Uç geometrisi
Konum ve tezgâh
Tüm sonuçlar
Tezgâha giren
Talaş
Kavrama
Yük ve yüzey
Ra ve Rz teorik değerlerdir: yalnız köşe radyüsü ile ağız başı ilerlemeden gelen iz derinliğini verir. Gerçekte eksenel salgı (bir ucun diğerlerinden aşağıda kalması) belirleyicidir — tek uç öne çıkarsa izler fz yerine fz×z aralığına düşer ve yüzey belirgin bozulur. Silici (wiper) uçla aynı ilerlemede yüzey ölçülebilir biçimde düzelir.
Kullanılan formüller
| Devir | n = vc · 1000 / (π · DCap) | DCap yuvarlak uçta DC'den küçüktür |
| İlerleme | vf = fz · ZEFP · n | tezgâha girilen F değeri |
| Talaş kaldırma oranı | Q = ap · ae · vf / 1000 | cm³/dk |
| Ortalama talaş | hm = fz · sin KAPR · (cos ψA − cos ψB) / (ψB − ψA) | ψ = temas açıları |
| Özgül kuvvet | kc = kc₁.₁ · hm^−mc · (1 − γ/100) | Kienzle; talaş inceldikçe yükselir |
| Kesme gücü | Pc = kc · Q / 60000 | net kesme gücü, kW |
| Kesme momenti | Mc = Pc · 30000 / (π · n) | N·m |
| Etkin çap | DCap = DC − iC + 2·√(ap · (iC − ap)) | yuvarlak uç, ap < iC/2 |
| Yüzey | Ra = fz² / (31,2 · rε) · 1000 | teorik, µm |
Bu bağıntıların tamamı her yayından önce npm run check:milling ile bağımsız yoldan sınanır: analitik özel çözümler, temas yayının sayısal ortalaması ve yayınlanmış kapalı formüllerle karşılaştırma. Sapma çıkarsa derleme durur.
Sonuçlar kaplamalı karbür uç için başlangıç değerleridir; uç kalitesi, kaplama, soğutma, bağlama sertliği ve tezgâh durumu sonucu değiştirir. Güç hesabı keskin uç varsayar — aşınmış uçta ihtiyaç belirgin artar, tezgâh gücünü sınırda kullanmayın. Kritik işlerde TKT mühendislerine danışın.
Sık sorulanlar
Tarama frezelemede devir nasıl hesaplanır?
Devir, kesme hızından çıkar: n = vc · 1000 / (π · DC). Buradaki çap, kesmenin fiilen oluştuğu ETKİN çaptır. Düz kenar uçlu bir tarama kafasında bu, kesici çapının kendisidir. Yuvarlak uçta ise kesme derinliği uç yarıçapından küçükken etkin çap küçülür (DCap = DC − iC + 2·√(ap·(iC − ap))) ve aynı kesme hızı için daha yüksek devir gerekir. Devir yerine kesme hızını bilmiyorsanız hesap ters yönde de çalışır: devri girin, kesme hızı çıksın.
Talaş incelmesi nedir, tarama frezelemede ne zaman önemli olur?
Ağız, temas yayı boyunca ilerledikçe kestiği talaşın kalınlığı değişir; ortalama talaş kalınlığı (hm) ağız başına ilerlemeden (fz) küçüktür — buna talaş incelmesi denir. Tarama frezelemede bunu belirleyen ae/DC oranı DEĞİL, kesicinin iş parçasına göre konumudur: dar bir iş parçası kesicinin tam ortasındaysa ağızlar yayın tepesinde, yani en kalın talaşta keser ve incelme neredeyse hiç olmaz. Aynı iş parçası kesicinin kenarına denk gelirse talaş ciddi biçimde incelir. Çevresel frezelemeden gelen “ae küçükse talaş incelir” alışkanlığı burada yanıltıcıdır. Kaybedilen kalınlığı ağız başına ilerlemeyi yükselterek geri almaya talaş inceltme telafisi denir.
Ortalama talaş kalınlığı (hm) ile en kalın talaş (hex) arasındaki fark nedir?
hm, kavrama boyunca talaş kalınlığının ortalamasıdır ve özgül kesme kuvvetini, dolayısıyla güç ile moment hesabını belirler. hex ise ağzın gördüğü en kalın talaştır; ucun kırılıp kırılmayacağını asıl bu belirler. Güç hesabı için hm'ye, uç geometrisi seçimi için hex'e bakılır. hm yaklaşık 0,05 mm'nin altına düştüğünde uç kesmek yerine sürtmeye başlar: ısı artar, malzeme pekleşir ve uç ömrü beklenenden çok daha kısa olur — bu durumda ilerlemeyi düşürmek değil, YÜKSELTMEK gerekir.
Kesme momenti neden ayrıca hesaplanıyor?
Tezgâhın kataloğunda yazan güç, ancak belirli bir devrin üzerinde elde edilebilir. Büyük çaplı bir tarama kafası düşük devirde çalışır ve bu bölgede iş mili, gücünden çok momentiyle sınırlıdır: Mc = Pc · 30000 / (π · n). Güç yeterli görünse bile moment yetmediği için devir düşer ya da uç patlar. 500 dev/dk altındaki işlerde tezgâhın moment eğrisine bakmak gerekir.
Kesici çapı iş parçası genişliğine göre ne olmalı?
Yaygın kabul, kesici çapının kesme genişliğinden %20–50 büyük olmasıdır (DC ≈ 1,2–1,5 × ae). Kesici iş parçasından dar kalırsa iş tek geçişte bitmez. Tam eşit ya da çok yakın olduğunda ise uç, iş parçasına ve çıkışa elverişsiz açıyla girer. Ayrıca iş parçasının kenarı kesici eksenine denk gelmemelidir: o noktada talaş kalınlığı en yüksek değerindedir ve uç tam yükle girip çıkar — tarama frezelemede uç kırılmasının klasik sebebidir. Frezeyi birkaç milimetre yana kaydırmak sorunu çözer.
Giriş açısı (KAPR) sonucu nasıl değiştirir?
Giriş açısı talaşı sin KAPR oranında inceltir. 45°'lik klasik tarama kafasında talaş, 90°'lik dik duvar (omuz) kafasına göre yaklaşık %30 incedir; buna karşılık aynı ortalama talaş kalınlığı için ağız başına ilerleme yaklaşık 1,4 kat yükseltilebilir. 45° ayrıca kesme kuvvetinin bir bölümünü eksenel yöne çevirir ve girişi yumuşatır. 90° ise dik duvar gerektiğinde ve eksenel yükün parçayı ya da bağlamayı zorladığı işlerde kullanılır. Yuvarlak uç en dayanıklı kenarı verir ve sığ kesmede talaşı en çok inceltendir.
Hesap tamam — uç ve kafa seçimi kaldıysa
Parametreler malzeme grubuna göre başlangıç değerleridir. Tezgâhınıza, bağlama sertliğinize ve istenen yüzey kalitesine göre uç kalitesi ve kafa geometrisi seçimini mühendislerimizle netleştirebilirsiniz.