Yükleniyor
Yükleniyor
Yüzey açma işinde tezgâha girilecek devir ve ilerleme. Talaş inceltme, kesme gücü ve iğ momenti dahil; parametreler adreste taşındığı için hesabı olduğu gibi paylaşabilirsiniz.
S875 F1050Yapı çeliği, alaşımlı/karbon çelik (örn. AISI 1045, 42CrMo4)
Üstten — ölçekli
Kesme bölgesi kesiti — ölçekli
Talaş inceltmenin kaynağı üstteki mavi yay: diş yayın tepesinde kesiyorsa talaş fz kadar kalın, ucunda kesiyorsa incedir. Bu yüzden tarama frezelemede belirleyici olan ae/DC oranı değil, kesicinin iş parçasına göre konumudur — çevresel frezelemeden gelen alışkanlık burada yanıltır.
Ra ve Rz teorik değerlerdir: yalnız uç köşe yarıçapı ile diş başı ilerlemeden gelen iz derinliğini verir. Gerçekte eksenel salgı (bir ucun diğerlerinden aşağıda kalması) belirleyicidir — tek uç öne çıkarsa izler fz yerine fz×z aralığına düşer ve yüzey belirgin bozulur. Silici (wiper) uçla aynı ilerlemede yüzey ölçülebilir biçimde düzelir.
| Devir | n = vc · 1000 / (π · DCap) | DCap yuvarlak uçta DC'den küçüktür |
| İlerleme | vf = fz · ZEFP · n | tezgâha girilen F değeri |
| Talaş debisi | Q = ap · ae · vf / 1000 | cm³/dk |
| Ortalama talaş | hm = fz · sin KAPR · (cos ψA − cos ψB) / (ψB − ψA) | ψ = kavrama açıları |
| Özgül kuvvet | kc = kc₁.₁ · hm^−mc · (1 − γ/100) | Kienzle; talaş inceldikçe yükselir |
| Kesme gücü | Pc = kc · Q / 60000 | net kesme gücü, kW |
| Kesme momenti | Mc = Pc · 30000 / (π · n) | N·m |
| Efektif çap | DCap = DC − iC + 2·√(ap · (iC − ap)) | yuvarlak uç, ap < iC/2 |
| Yüzey | Ra = fz² / (31,2 · rε) · 1000 | teorik, µm |
Bu bağıntıların tamamı her yayından önce npm run check:milling ile bağımsız yoldan sınanır: analitik özel çözümler, kavrama yayının sayısal ortalaması ve yayınlanmış kapalı formüllerle karşılaştırma. Sapma çıkarsa derleme durur.
Sonuçlar kaplamalı karbür uç için başlangıç değerleridir; uç kalitesi, kaplama, soğutma, bağlama sertliği ve tezgâh durumu sonucu değiştirir. Güç hesabı keskin uç varsayar — aşınmış uçta ihtiyaç belirgin artar, tezgâh gücünü sınırda kullanmayın. Kritik işlerde TKT mühendislerine danışın.
Devir, kesme hızından çıkar: n = vc · 1000 / (π · DC). Buradaki çap, kesmenin fiilen oluştuğu EFEKTİF çaptır. Düz kenar uçlu bir tarama kafasında bu, kesici çapının kendisidir. Yuvarlak uçta ise kesme derinliği uç yarıçapından küçükken efektif çap küçülür (DCap = DC − iC + 2·√(ap·(iC − ap))) ve aynı kesme hızı için daha yüksek devir gerekir. Devir yerine kesme hızını bilmiyorsanız hesap ters yönde de çalışır: devri girin, kesme hızı çıksın.
Diş, kavrama yayı boyunca ilerledikçe kestiği talaşın kalınlığı değişir; ortalama talaş kalınlığı (hm) diş başı ilerlemeden (fz) küçüktür. Tarama frezelemede bunu belirleyen ae/DC oranı DEĞİL, kesicinin iş parçasına göre konumudur: dar bir iş parçası kesicinin tam ortasındaysa dişler yayın tepesinde, yani en kalın talaşta keser ve inceltme neredeyse hiç olmaz. Aynı iş parçası kesicinin kenarına denk gelirse talaş ciddi biçimde incelir. Çevresel frezelemeden gelen “ae küçükse talaş incelir” alışkanlığı burada yanıltıcıdır.
hm, kavrama boyunca talaş kalınlığının ortalamasıdır ve özgül kesme kuvvetini, dolayısıyla güç ile moment hesabını belirler. hex ise dişin gördüğü en kalın talaştır; ucun kırılıp kırılmayacağını asıl bu belirler. Güç hesabı için hm'ye, uç geometrisi seçimi için hex'e bakılır. hm yaklaşık 0,05 mm'nin altına düştüğünde uç kesmek yerine sürtmeye başlar: ısı artar, malzeme pekleşir ve uç ömrü beklenenden çok daha kısa olur — bu durumda ilerlemeyi düşürmek değil, YÜKSELTMEK gerekir.
Tezgâhın kataloğunda yazan güç, ancak belirli bir devrin üzerinde elde edilebilir. Büyük çaplı bir tarama kafası düşük devirde çalışır ve bu bölgede iğ, gücünden çok momentiyle sınırlıdır: Mc = Pc · 30000 / (π · n). Güç yeterli görünse bile moment yetmediği için devir düşer ya da uç patlar. 500 dev/dk altındaki işlerde tezgâhın moment eğrisine bakmak gerekir.
Yaygın kabul, kesici çapının kesme genişliğinden %20–50 büyük olmasıdır (DC ≈ 1,2–1,5 × ae). Kesici iş parçasından dar kalırsa iş tek geçişte bitmez. Tam eşit ya da çok yakın olduğunda ise uç, iş parçasına ve çıkışa elverişsiz açıyla girer. Ayrıca iş parçasının kenarı kesici eksenine denk gelmemelidir: o noktada talaş kalınlığı en yüksek değerindedir ve uç tam yükle girip çıkar — tarama frezelemede uç kırılmasının klasik sebebidir. Frezeyi birkaç milimetre yana kaydırmak sorunu çözer.
Yanaşma açısı talaşı sin KAPR oranında inceltir. 45°'lik klasik tarama kafasında talaş, 90°'lik düz omuz kafasına göre yaklaşık %30 incedir; buna karşılık aynı ortalama talaş kalınlığı için diş başı ilerleme yaklaşık 1,4 kat yükseltilebilir. 45° ayrıca kesme kuvvetinin bir bölümünü eksenel yöne çevirir ve girişi yumuşatır. 90° ise dik omuz gerektiğinde ve eksenel yükün parçayı ya da bağlamayı zorladığı işlerde kullanılır. Yuvarlak uç en dayanıklı kenarı verir ve sığ kesmede en çok inceltmeyi yapar.
Parametreler malzeme grubuna göre başlangıç değerleridir. Tezgâhınıza, bağlama sertliğinize ve istenen yüzey kalitesine göre uç kalitesi ve kafa geometrisi seçimini mühendislerimizle netleştirebilirsiniz.