Dik duvar frezeleme hesabı

Çünkü kesici farklı yeriyle keser. Taramada kesici alnıyla çalışır ve talaş incelmesini kesicinin iş parçasına göre konumu belirler; ae/DC oranına bakmak yanıltır. Dik duvarda ise kesici çevresiyle çalışır ve belirleyici olan doğrudan radyal kavrama oranıdır: temas yayı φs = arccos(1 − 2·ae/DC). Radyal derinlik küçüldükçe yay kısalır, diş malzemeye sığ girip çıkar ve ortalama talaş kalınlığı hızla düşer. Ø16 bir takımda 1,6 mm radyal derinlik (%10) en kalın talaşı diş başına ilerlemenin %60'ına indirir; ilerlemeyi buna göre yükseltmezseniz uç keser gibi görünüp aslında sürter.

Kaybedilen talaş kalınlığını geri almak için ilerleme, incelme katsayısının tersi oranında yükseltilir. ae/DC %10 iken en kalın talaş fz'nin 0,6 katına düşer, yani ilerlemeyi yaklaşık 1,67 kat artırmak gerekir. Hesap bunu sizin için yapıyor: ortalama talaş 0,06 mm'nin altına indiğinde uyarı çıkar ve hedefi tutturacak diş başı ilerlemeyi doğrudan yazar. Bu, sezgiye ters gelen ama doğru olan hamledir — uç çabuk bitiyorsa ilerlemeyi düşürmek çoğu zaman durumu kötüleştirir.

Neredeyse her zaman takım sapmasından. Kesme kuvvetinin duvara dik bileşeni takımı iterek geri kaçırır; takım ankastre bir kiriş gibi eğilir ve duvar üstte açık, dipte dar kalır. Sapma çıkıntının KÜPÜYLE artar: çıkıntıyı iki katına çıkarırsanız sapma sekiz katına çıkar. Bu yüzden ilk çare çıkıntıyı kısaltmaktır, ilerlemeyi düşürmek değil. Takım gövdesi de belirleyicidir; masif karbür, çelik gövdeye göre yaklaşık üç kat rijittir. Kritik toleranslı duvarlarda son pasoyu düşük radyal derinlikle geçmek sapmayı belirgin azaltır.

Dar radyal derinlikte temas yayı kısalır ve bir anda kesmede olan ortalama diş sayısı 1'in altına düşebilir. Bu, kesmenin sürekli değil kesikli olduğu anlamına gelir: her diş boşluktan gelip malzemeye çarpar, sonra tekrar boşa çıkar. Sonuç tırlama (chatter), kötü yüzey ve kısa uç ömrüdür. Hesap bu durumu ayrıca uyarır. Çözüm ya radyal derinliği artırmak ya da daha çok dişli bir takıma geçmektir.

Takım çapının birkaç katını aşan duvarlarda tek paso hem sapmayı hem tırlamayı büyütür. Yaygın yaklaşım, yüksek duvarı birden fazla eksenel pasoya bölmek ya da radyal derinliği düşürüp eksenel derinliği korumaktır (dinamik/yüksek ilerlemeli strateji). Hesapta eksenel derinliği çapa oranıyla birlikte gösteriyoruz; oran büyüdükçe sapma ve tırlama uyarılarına dikkat edin.

Karbür uçla ve rijit tezgâhta aynı yönlü (climb) frezeleme tercih edilir: diş kalın talaşla girip ince talaşla çıkar, sürtme ve pekleşme azalır, uç ömrü uzar. Zıt yönlü frezelemede diş sıfır kalınlıkta girer, bir süre malzemeyi ezerek sürter ve ancak sonra kesmeye başlar — özellikle paslanmazda pekleşmeyi hızlandırır. Boşluğu alınmamış eski tezgâhlarda aynı yönlü frezeleme tablayı çekebilir; orada zıt yönlü tercih edilebilir.