Kanal frezeleme hesabı

Tam kavramada ağız 180°'lik bir yay boyunca kesmede kalır: kanala girerken talaş sıfırdan başlar, yayın tepesinde ağız başına ilerlemenin tamamına (hex = fz) ulaşır ve çıkışta yine sıfıra iner. Yay boyunca ortalaması hm = 2·fz/π ≈ 0,64·fz'dir. Güç hesabı bu ortalama kalınlıkla yapılır; ilerlemeyi seçerken ise en kalın anın (fz) ucun dayanabileceği sınırın altında kalması gerekir. Dik duvar frezelemedeki 'dar kavramada talaş inceldi, fz'yi artır' telafisi burada gerekmez — kavrama zaten en geniş hâlindedir.

Çünkü kanalda talaşın tek çıkış yolu kesicinin kendi oluklarıdır. Ağız sayısı arttıkça oluk hacmi küçülür; 4+ ağızlı bir kesici duvar finişinde çok iyiyken tam kavramada talaşı taşıyamaz, talaş yeniden kesilir ve uç ömrü hızla düşer. 2–3 ağızlı kesicinin geniş olukları talaşı rahat taşır. Ayrıca ağızların yarısı sürekli temasta olduğundan (zc = z/2) az ağız, kesme kuvvetinin daha temiz dalgalanması demektir. Derin kanalda buna basınçlı soğutma veya hava üflemesi eklenir.

Tam kavramada kesicinin bir tarafı aynı yönlü (climb), diğer tarafı zıt yönlü (conventional) çalışır — bu fiziksel bir zorunluluktur, parametreyle değiştirilemez. Aynı yönlü kesilen duvarda talaş kalın başlar ince biter ve yüzey genelde daha temizdir; zıt yönlü duvarda uç malzemeye sıfır talaşla sürtünerek girer, pekleşme ve daha mat bir yüzey bırakır. Toleranslı bir duvar gerekiyorsa kanalı küçük bir finiş payıyla açıp duvarı ayrı bir yan pasoyla (tercihen aynı yönlü) bitirmek doğru yoldur.

Bu hesap ap/DC oranını gösterir; pratik kural bu oranı kademelendirmektir. Sığ kademeler (0,5×DC civarı) talaş boşaltmayı ve titreşimi kontrol altında tutar; 1×DC'yi aşan tek paso çelikte çoğu zaman talaş sıkışmasıyla sonuçlanır — güç yetse bile. Derin kanallar kademeli inilerek açılır; her kademede talaşın dışarı yıkanması için soğutma yönü önemlidir. Uzun çıkıntıyla çalışıyorsanız sapma da ap ile birlikte büyür: hesap ankastre kiriş tahminiyle duvar eğikliğini gösterir.

İki güvenli yol vardır. Birincisi adımlı genişletme: kanal önce kesici çapında açılır, sonra yan pasolarla (artık dik duvar modeli — ae serbest) genişletilir; son duvar pasosu ince radyal derinlikle atılırsa yüzey ve ölçü kontrolü kolaylaşır. İkincisi trokoidal (dairesel ilerlemeli) frezeleme: dar bir kesici kanal içinde dairesel yörüngeyle ilerler, kavrama hiç 180°'ye çıkmaz; talaş ince kalır, ısı düşer ve derin-dar kanallarda takım ömrü belirgin uzar. Kesici çapına eşit kanalı tek geçişte zorlamak yerine bu iki yoldan biri seçilir.

Üç kaynaktan. Birincisi çıkıntı: sapma çıkıntının küpüyle büyür; uzun takımda duvarlar eğik çıkar ve titreşim başlar. İkincisi tam kavramanın kendisi: kesme kuvveti yön değiştirerek döner, ince tabanlı veya zayıf bağlanmış parçayı titretir. Üçüncüsü talaş sıkışması: boşalamayan talaş kesiciyi kanal içinde zorlar. Çare sırasıyla çıkıntıyı kısaltmak, ap'yi kademelendirip gerekirse fz'yi bir miktar YÜKSELTMEK (ince talaş sürtmeyi ve tırlamayı besler) ve talaşı basınçlı soğutmayla dışarı almaktır.