Konum
Konum toleransları · referans gerekli
Ne demek?
Deliğin, pimin ya da kanalın resimdeki doğru yerinden ne kadar kayabileceğini sınırlar.
Tolerans bölgesi: Delik için: merkezi kutulu ölçülerle belirlenen, çapı tolerans değeri kadar bir silindir. Deliğin ekseni bu silindirin içinde kalır.
Resimde böyle yazar
Ø0,1ABOkunuşu: Deliğin ekseni, A ve B referanslarından kutulu ölçülerle belirlenen noktada duran Ø0,1 mm'lik bir silindirin içinde kalmalı.
Atölyede nasıl ölçülür?
- Delik merkezinin X ve Y sapmasını ölçün (3B ölçüm cihazı ya da mastar pim + yükseklik mastarı). Konum sapması = 2 × √(ΔX² + ΔY²); bu değer tolerans çapından küçük olmalı.
- Örnek: delik X'te 0,04, Y'de 0,04 kaymış → 2 × √(0,04² + 0,04²) = 0,113 mm. Ø0,1 geçmez.
Dikkat: Ø0,1 konum, ±0,05 koordinat toleransı demek değildir: ±0,05 karesinin köşeleri Ø0,1 dairesinin dışına taşar.
Hangi işlemle tutar?
Tipik değerler, mm. Standart değil, atölye deneyimi.
Nerede kullanılır
İlgili sorular
Konum toleransı Ø0,2 yazıyor. Bu koordinatta ±0,1 mi demek?
Hayır. Ø0,2, merkezi doğru noktada duran 0,2 mm çaplı bir dairedir. Delik X'te 0,08, Y'de 0,08 kaymışsa her biri ±0,1'in içindedir ama konum sapması 2 × √(0,08² + 0,08²) = 0,226 mm olur ve parça geçmez.
Çerçevede Ⓜ var. Ne işe yarıyor?
Maksimum malzeme şartıdır. Delik en küçük ölçüsünden ne kadar büyük çıkarsa konum toleransına o kadar ek tolerans eklenir; çünkü büyük delikte cıvata yine rahat geçer. Ø10 +0,1/0 delik ve ⌖ Ø0,1 Ⓜ için: delik Ø10,06 çıkarsa izin verilen konum sapması Ø0,16 olur.
Kutunun (çerçevenin) içine yazılmış ölçünün toleransı yok mu?
Yoktur. Kutulu ölçü teorik tam ölçüdür: deliğin ya da yüzeyin olması gereken yeri tarif eder. Ne kadar sapabileceğini ona bağlanan geometrik tolerans (çoğunlukla konum) söyler.
Konum toleransını tutturamıyor musunuz?
Sapmanın nedeni çoğu zaman takım esnemesi, bağlama ya da yanlış ölçüm kurulumudur. Parçanızı ve okuduğunuz değerleri gönderin; mühendisimiz takımı ve paso planını sizin için çıkarsın.