Matkap İçin Devir ve İlerleme Nasıl Hesaplanır? Delme Parametreleri

Delmede ilerleme devir başınadır

Katalog, matkap için iki sayı verir: kesme hızı (vc, m/dk) ve devir başına ilerleme (f, mm/dev). Tezgâhın istediği ise devir (dev/dk) ve ilerleme hızıdır (mm/dk). Çeviri tornalamayla aynı iki satırdır: n = vc × 1000 / (π × DC) ve vf = f × n.

Frezeden farkı ilerlemenin tanımıdır: ağız başına değil devir başına verilir. Matkabın iki ağzı bu ilerlemeyi paylaşır; her ağzın aldığı talaş kalınlığı, f/2 değerinin uç açısına izdüşümüdür: h = (f/2) × sin κ. 140° uç açılı bir matkapta κ = 70° olur.

Kesme hızı matkabın en dış noktası için geçerlidir; merkeze inildikçe düşer ve tam merkezde sıfırlanır. Merkezdeki bu ezerek ilerleme delmenin doğasıdır ve eksenel kuvvetin önemli bölümünü üretir — matkabı ve bağlamayı asıl zorlayan da odur.

Kesme hızını malzeme grubu belirler

Delme bantları tornalamadan belirgin düşüktür: aynı çelik tornada 180–360 m/dk bandında gezerken karbür matkapta 60–120 m/dk bandına iner. Sebep kesici değil deliktir — talaş, dönen takımın helis kanalından tahliye edilmek zorundadır; hız arttıkça tahliye ve ısı sınıra dayanır.

Delik Delme Hesabı sayfasının kullandığı karbür matkap bantları (m/dk) şunlardır; matkabınızın kataloğu her zaman esastır:

• check_circleÇelik (P): 60–120, varsayılan 85
• check_circlePaslanmaz (M): 15–65, varsayılan 22 (saha kalibrasyonu, Eylül 2026)
• check_circleDökme demir (K): 45–110, varsayılan 80
• check_circleDemir dışı (N): 80–250, varsayılan 150
• check_circleSüper alaşım / titanyum (S): 10–35, varsayılan 20

Sertleştirilmiş çelikte (H) delik delme nadirdir; o grupta band yayınlanmaz, işlem mühendisle planlanır.

Örnek: Ø10 karbür matkap, çelik

Çelikte kesme hızını 85 m/dk (bandın varsayılanı), ilerlemeyi 0,20 mm/dev alalım; delik derinliği 30 mm olsun. Devir: n = 85 × 1000 / (π × 10) = 2.706 dev/dk. İlerleme hızı: vf = 0,20 × 2.706 = 541 mm/dk.

Delme süresi t = 30 / 541 = 0,055 dk, yani 3,3 saniye. Ağız başına talaş (0,20 / 2) × sin 70° = 0,094 mm; talaş kaldırma oranı 42,5 cm³/dk.

Güç ve kuvvet tarafı: kesme gücü 2,6 kW, %80 verimle iş milinden istenen 3,2 kW, moment 9,0 N·m. Eksenel kuvvet ise yaklaşık 1.700 N — 170 kg'lık bir itme. Delmede tezgâhı sınırlayan çoğu zaman güç değil, bu eksenel kuvvet ve bağlamanın ona direncidir.

Delik derinleşince kurallar değişir

Örneğimizde L/D = 3 — standart matkap bölgesi. Derinlik çapın 4–5 katını aşınca talaş tahliyesi kendi başına yürümez: gagalama çevrimi ya da derin delik matkabı gündeme gelir. O eşiklerin haritası ayrı yazının konusudur.

İnce matkaplarda ilerlemenin alt sınırını da merkezdeki ezilme koyar: ilerlemeyi aşırı düşürmek matkabı kesmez, sürttürür — ısı yükselir, ağız hızla aşınır. Banttaki değerin altına inmek çözüm değil, çoğu zaman sorunun kendisidir.

İlgili ürünler ve devam okumaları

• Delik Delme Hesabı
• Derin delik delme: L/D ve gagalama
• Kesme Parametresi Hesap Merkezi